Wet versterking regie volkshuisvesting

22-10-2026 - Siep Jan de Haan, Lisa Marie Kes

Meer sturing op betaalbaarheidsdoelstelling

De Wet versterking regie volkshuisvesting (hierna: Wvrv) is op 1 juli 2026 grotendeels in werking getreden. De kern van de wet is een landelijke en regionale doelstelling: twee derde van alle toe te voegen woningen (nieuwbouw, transformatie, splitsing en optopping) moet betaalbaar zijn; 30 procent van het totaal moet sociale huur zijn. Met de beoogde inwerkingtreding van het Besluit versterking regie volkshuisvesting op 1 januari 2027 krijgen gemeenten een van twee opdrachten. Ligt het aandeel sociale huur onder of op het landelijk gemiddelde, dan moet de gemeente ten minste 30 procent sociale huur programmeren. Ligt het aandeel daarboven, dan moet de gemeente ten minste 40 procent middensegment programmeren: middenhuur of betaalbare koop.

Een belangrijk instrument daarbij is het verplichte volkshuisvestingsprogramma, waarin overheden hun woningbouwopgave en concrete maatregelen vastleggen. Gemeenten en het Rijk moeten uiterlijk 1 juli 2027 over zo’n programma beschikken, provincies uiterlijk 1 januari 2028.

Daarmee wordt het voor initiatiefnemers belangrijk om in een vroeg stadium aansluiting te zoeken bij gemeentelijke en regionale woningbouwprogrammering. Het is raadzaam tijdig inzichtelijk te maken hoe een project bijdraagt aan de woningbouwopgave, de betaalbaarheid en de gewenste doelgroepen, en ervoor te zorgen dat de ontwikkeling bij de totstandkoming of actualisering van het volkshuisvestingsprogramma goed in beeld is bij de gemeente.

Versnelling procedures

De Wvrv bevat daarnaast maatregelen om woningbouwprocedures te versnellen. Een deel daarvan is per 1 juli 2026 in werking getreden:
· het nieuwe artikel 16.83a Omgevingswet (Ow) maakt het bij de reguliere procedure eenvoudiger om de bezwaarfase over te slaan en direct beroep in te stellen (rechtstreeks beroep);
· een zitting in hoger beroep kan achterwege blijven als het beroep al eerder ter zitting is behandeld (artikel 16.86a Ow);
· de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State kan verkort uitspraak doen als de aangevoerde gronden niet tot een (gedeeltelijke) vernietiging kunnen leiden (artikel 16.87b Ow).

Andere onderdelen zijn nog niet in werking getreden. Dat geldt voor het uitsluiten van beroep door gemeenten tegen woningbouwbesluiten van andere gemeenten (artikel 16.83b Ow) en voor de versnelde beroepsprocedure bij de Afdeling voor woningbouwprojecten vanaf één woning, met een versnelde behandeling en een uitspraak binnen zes maanden (artikel 16.87 Ow jo. artikel 16.87a Ow en artikel 10.26f Omgevingsbesluit). De aanwijzing van deze projecten is opgenomen in het Besluit versterking regie volkshuisvesting, dat naar verwachting op 1 januari 2027 in werking treedt.