Nieuwsblog Omgevingsrecht: Ten onrechte geen BOPA verleend? Herstel in bezwaar mogelijk
De voorzieningenrechter van de rechtbank Gelderland (29 september 2026, ECLI:NL:RBGEL:2026:7426) heeft zich uitgelaten over de vraag of het gebrek dat niet uitdrukkelijk een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) is verleend, in bezwaar kan worden hersteld.
Het college had omgevingsvergunningen verleend voor de bouw van twee chalets. De chalets waren echter gedeeltelijk in strijd met het omgevingsplan, onder meer omdat een deel binnen de bestemming ‘Tuin’ werd gebouwd. Voor dat onderdeel was daarom een BOPA nodig. Die BOPA was niet uitdrukkelijk verleend.
Uit de tekst van de vergunningen bleek volgens de voorzieningenrechter echter wel dat het college had beoogd toestemming voor de buitenplanse afwijking te verlenen. Bovendien had het college de voor een BOPA relevante inhoudelijke afwegingen al gemaakt. Zo was beoordeeld of het bouwen binnen de bestemming ‘Tuin’ voldeed aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (ETFAL).
Onder deze omstandigheden kon het ontbreken van de BOPA in bezwaar worden hersteld. Voor de ETFAL-beoordeling had het college verwezen naar een stedenbouwkundig advies. Dat advies was nog niet overgelegd en zal bij de beslissing op bezwaar nader moeten worden betrokken.
Voor de praktijk blijft het uiteraard belangrijk om vooraf zorgvuldig te beoordelen welke omgevingsvergunning nodig is en of sprake is van een binnenplanse of buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Mocht toch ten onrechte geen BOPA zijn verleend, dan laat deze uitspraak zien dat herstel in bezwaar mogelijk kan zijn wanneer uit het besluit blijkt dat de buitenplanse afwijking is beoogd en de daarvoor vereiste inhoudelijke afwegingen, waaronder de ETFAL-beoordeling, zijn gemaakt.
Ook het eventuele bindende adviesrecht van de gemeenteraad verdient aandacht. Het bindend adviesrecht houdt in dat de gemeenteraad in door hem aangewezen gevallen van een BOPA om advies moet worden gevraagd en het college niet van een negatief advies kan afwijken. In deze zaak was onduidelijk of de locatie binnen of buiten de bebouwde kom lag en daarmee of de raad om advies had moeten worden gevraagd. Ook dit mogelijke gebrek kon volgens de voorzieningenrechter in bezwaar worden hersteld.
Betekenis voor de praktijk: de uitspraak laat daarmee zien dat het ten onrechte niet uitdrukkelijk verlenen van een BOPA niet zonder meer betekent dat de vergunning geen stand kan houden. In bezwaar kan ruimte bestaan om dit te herstellen en, waar nodig, ook de gemeenteraad alsnog op de juiste wijze te betrekken. Let er vooral op dat alles wordt aangevraagd wat nodig is en dat de gemeente uitdrukkelijk verleent wat is vereist en aangevraagd.